Özbekistan

Özbekistan Sohbet
Özbekistan ekonomisi; pamuk, altın, uranyum ve doğal gaz dahil olmak üzere ağırlıklı olarak meta üretimine dayanır. Piyasa ekonomisine geçmeyi hedeflediğini ilan etmesine rağmen, ülkede yabancı kaynaklı yatırımı caydıran sert ekonomik kontroller bir şekilde devam etmektedir. Piyasa ekonomisine tedrici, sıkı kontrollü geçiş politikası yine de 1995 sonrası ekonomik iyileşmede olumlu sonuçlar üretti. Özbekistan’ın insan hakları ve bireysel özgürlükler konusunda iç politikaları bazı uluslararası kuruluşlar tarafından ağır bir biçimde eleştirilmektedir.[9][10][11]

İçindekiler

Tarih

Ana madde: Özbekistan tarihi

Özbek Hanlığı’nın Kuruluşu

Cengiz Han’ın torunlarından Batu Han tarafından kurulan Altın Orda Devleti’nın (1227-1502) başına 9. han olarak 1313 tarihinde Özbek Han geçmişti. Özbek Han; ilk günlerden başlayarak kararlı ve sert bir siyaset gütmüş, Kutlug Timur Noyan’ın nasihatleri sayesinde kısa bir zamanda birçok rakip ve düşmanlarından kurtulmuştu. Özbek Han Tuna taraflarında Nogay’ın şahadetinden sonra çoğalan Bizans ve Slavların nüfuzunu kırarak tekrar Müslüman Türklerin baskısını arttırmaya başladı.

1319’da Tuna’yı geçerek Edirne’ye kadar geldiler. Özbek Han’ın orduları 1314’te, Bulgar Kralı Sventoslav’ın ölümünden sonra, Kral George Terter’e Bizans’a karşı yardım bahanesiyle Trakya’ya, 1330’da Terter’in Sırplarla olan savaşında ona yardımcı olmak gayesiyle Köstendil’e kadar ilerlemişti. Bu arada bazı hükümetlerle evlilik yoluyla da bağlar kurarak durumunu güçlendirmeye çalışmıştır. Mesela 1320’de kızı Tulun Bige’yi Kahire’ye zevce olarak göndermiş, bu arada Bizans’tan da kızlar almıştır.

Özbek Han 1335 yılında Azerbaycan seferine çıktı. Bu sırada Bağdat Hatun tarafından zehirlenen Ebu Said ölmüş ve İlhanlı Moğol hâkimiyeti de çökmeye yüz tutmuştu. 14. yüzyıl Acem tarihçisi ve coğrafyacısı Hamdullah Kazvini, Azerbaycan’a yapılan seferden söz ederken Özbek Han’ın askerlerine, “Özbekler” dendiğini kaydeder. İbn Batuta, Özbek Han’dan bahsederken; “geniş bir ülkesi, kuvvetli bir ordusu olan şanlı, şöhretli ve devletli bir sultan olup, Tanrı’nın düşmanlarından biri olan Bizans İmparatoru ile savaşa, cihat ve gaza etmeye vazifeli bulunmaktadır. Ülkesi gerçekten pek geniş ve büyük şehirlerle donanmıştır. Kefe, Kırım, Macar, Azak, Sogdak, Harezm ile taht kenti Saray bunların en meşhurları olarak sayılabilir” demektedir.[kaynak belirtilmeli] Gerçekten Özbek Han, İdil kıyısındaki Saray kentini çok geliştirmiş ve büyütmüştür. Bu şehre yeni camilerin yapılmasını sağlamıştır. Sadece İdil kıyısında değil, Kırım’da da yeni binalar yaptırmıştır. Onun zamanında bütün Deşt-i Kıpçak boylarında Türkçe konuşulduğu da bilinmektedir.
Bağımsız Özbekistan Devleti
Ülkenin haritası

Özbekistan, 20 Haziran 1990’da egemenliğini, 1 Eylül 1991’de bağımsızlığını ilan etmiştir. 29 Aralık 1991 tarihinde düzenlenen referandumla bağımsızlık ilanı onaylanmıştır. Özbekistan bağımsızlığını kazandıktan sonra gelişmiş ülkelerle özellikle ekonomik anlamda ilişkiler kurmuştur. Özbekistan zengin yeraltı kaynaklarını dış ülkelere satma imkânı bulmuştur. Özbekistan çok eskiye dayanan köklü devlet geleneği sayesinde bağımsızlığını kazandıktan kısa süre sonra Orta Asya’nın güçlü devleti hâline gelmiştir ve günümüzde de Orta Asya liderliği konusunda Kazakistan ile rekabet hâlindedir. Bağımsızlığından 2 Eylül 2016 tarihli ölümüne kadar devlet başkanlığını İslam Kerimov yürütmüştür
Coğrafya

Bağımsız Özbekistan’ın 447.400 km2’lik bir yüz ölçümü bulunmaktadır. Özbekistan; Kazakistan, Tacikistan, Afganistan, Kırgızistan ve Türkmenistan’a komşudur. Başkenti Taşkent’tir. 2013 yılı nüfus sayımına göre 30.024.000’dir.[12] Deniz kıyısı bulunmayan Özbekistan kurak çöl ve karasal ve soğuk iklim vardır. Deniz olmadığı için toprak ve çöl vardır.
Önemli nehirler

Sirderya (Seyhun) ve Amuderya (Ceyhun) en önemli nehirlerdir. Ayrıca, Surhanderya, Karaderya, Zerefşan, Kaşkaderya ve Narin deryaları da bulunmaktadır. En büyük gölü Aral’dır. Aral Gölü ayrıca, Sovyet dönemindeki yanlış tarım politikaları sonucunda bugün Özbekistan için büyük bir çevre felaketi doğurmuştur.
Demografik yapı
Özbekistan’daki Taciklerin yoğun olduğu bölgeler.

Diğer Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinde olduğu gibi iklimi, yazları sıcak ve kurak kışları soğuk ve karasal iklimdir.

1996 CIA World Factbook verilerine göre Özbekistan etnik dağılımı Özbekler %80, Ruslar %5,5, Tacikler %5’lik orana sahiptir.[13] Nüfusun büyük çoğunluğu Müslüman’dır. Ülkede %3,5 oranında Ortodoks nüfus yaşamaktadır.
Özbekistan’ın etnik gruba göre nüfusu 1926-1989 Etnik
gruplar 1926 sayımı1 1939 sayımı2 1959 sayımı3 1970 sayımı4 1979 sayımı5 1989 sayımı6
Nüfus % Nüfus % Nüfus % Nüfus % Nüfus % Nüfus %
Özbekler 3,467,226 73.0 4,804,096 65.1 5,038,273 62.2 7,733,541 64.7 10,569,007 68.7 14,142,475 71.4
Ruslar 245,807 5.2 727,331 11.6 1,090,728 13.5 1,495,556 12.5 1,665,658 10.8 1,653,478 8.4
Tacikler 350,670 7.4 317,560 5.1 311,375 3.8 457,356 3.8 594,627 3.9 933,560 4.7
Kazaklar 191,126 4.0 305,416 4.9 335,267 4.1 549,312 4.6 620,136 4.0 808,227 4.1
Tatarlar 28,335 0.6 147,157 2.3 397,981 4.9 442,331 3.7 531,205 3.5 467,829 2.4
Karakalpaklar 142,688 3.0 181,420 2.9 168,274 2.1 230,273 1.9 297,788 1.9 411,878 2.1
Kırım Tatarları – – 46,829 0.6 135,426 1.1 117,559 0.8 188,772 1.0
Koreliler 30 0.0 72,944 1.2 138,453 1.7 151,058 1.3 163,062 1.1 183,140 0.9
Kırgızlar 79,610 1.7 89,044 1.4 92,725 1.1 110,864 1.0 142,182 0.7 174,907 0.8
Ukraynalılar 25,335 0.5 70,577 1.1 87,927 1.1 114,979 1.0 113,826 0.7 153,197 0.8
Türkmenler 31,492 0.7 46,543 0.7 54,804 0.7 71,066 0.6 92,285 0.6 121,578 0.6
Türkler 371 0.0 474 0.0 21,269 0.3 46,398 0.4 48,726 0.3 106,302 0.5
Yahudiler 37,621 0.8 50,676 0.8 94,303 1.2 102,843 0.9 99,836 0.7 94,689 0.5
Ermeniler 14,862 0.3 20,394 0.3 27,370 0.3 34,470 0.3 42,374 0.3 50,537 0.3
Azeriler 20,764 0.4 3,645 0.1 40,511 0.5 40,431 0.3 59,779 0.4 44,410 0.2
Uygurlar 36,349 0.8 50,638 0.8 19,377 0.2 24,039 0.2 29,104 0.2 35,762 0.2
Başkurtlar 624 0.0 7,516 0.1 13,500 0.2 21,069 0.2 25,879 0.2 34,771 0.2
Diğerleri 77,889 1.6 98,838 1.6 126,738 1.6 198,570 1.7 176,274 1.1 204,565 1.0
Toplam 4,750,175 6,271,269 8,105,704 11,959,582 15,389,307 19,810,077
1 (Karakalpakistan Aralık 1936’da Özbekistan SSC’ne bağlandı.1926 sayımına dahil değil); kaynak: [2]. 2 kaynak: [3]. 3 kaynak: [4]. 4 kaynak: [5]. 5 kaynak: [6]. 6 kaynak: [7].
Siyasi ve ekonomik yapı

Ülkede hâlen Halk Demokratik Partisi, Liberal Demokrat Partisi, Adalet Sosyal Demokrat Partisi ve Millî Tikleniş Partisi bulunmaktadır. İlk parlamento seçimleri 1994’te yapılmıştır. Yönetim biçimi cumhuriyettir.

Özbekistan Cumhuriyeti AGİT, BM ve diğer uluslararası kuruluşlara üyedir. Özbekistan’da sadece Devlet Televizyon Radyo Şirketi televizyon ve radyo yayını yapar. Bu kanallar Özbekistan, Navo, Bolajon, Taşkent, Kinoteatr, Yoshlar, Medeniyet ve Marifet, Dünya Böyle ve Spor TV kanalları yayın yapar. Şirketin HD ve yerel kanal projeleri vardır. Özbekistan’da 3 adet devlet ve 18 adet özel ve 5 adette yabancı olmak üzere toplam 26 adet banka bulunmaktadır. Ülkenin Artel adlı elektronik markası vardır. Piyasaya sürülmüştür.
İdari birimler

Ana madde: Özbekistan’ın idari yapılanması

Özbekistan’ın bölgeleri
Taşkent
Buhara

Özbekistan 12 il (viloyat), 1 özerk cumhuriyet (Karakalpakistan Cumhuriyeti) ve 1 bağımsız şehirden (Taşkent) oluşur.
Numara Türkçe Özbekçe Merkez Bölge Nüfusu (2008) Alan (km2)
1 Taşkent Şehri Toshkent Shahri Taşkent 2.192.700 334.3
2 Andican Andijon Andican 2.477.900 4.200
3 Buhara Buxoro Buhara 1.576.800 39.400
4 Fergana Farg’ona Fergana 2.997.400 6.800
5 Cizzak Jizzax Cizzak 1.090.900 20.500
6 Nemengan Namangan Namangan 2.196.200 7.900
7 Nevai Navoiy Navoy 834.100 110.800
8 Kaşkaderya Qashqadaryo Karşı 2.537.600 28.400
9 Semerkand Samarqand Semerkand 3.032.000 16.400
10 Sirderya Sirdaryo Gulistan 698.100 5.100
11 Surhanderya Surxondaryo Tirmiz 2.012.600 20.800
12 Taşkent Toshkent Taşkent 2.537.500 15.300
13 Harezm Xorazm Ürgenç 1.517.600 6.300
14 Karakalpakistan Cumhuriyeti Qoraqalpog‘iston Respublikasi Nukus 1.612.300 160.000
Önemli Şehirler

Nemengan
Fergana
Andican
Semerkand
Buhara
Hive
Hokand
Karşı
Ürgenç
Nukus

Galeri

Tashkent street, Rashidov
International Business Center. Tashkent city
Winter in Tashkent
University of Westminster 15-39
Hotel Le Grand Plaza
Tashkent city
Hi-speed trains Afrosiyab (Uzbekistan)
Tashkent city 5
Registan square2014
Uzbekistan 2007 042 Kalta minor Khiva
Registan Tillya-Kari madrasah
Bukhara – Panorama
Sacred Heart Cathedral, Tashkent

Bir önceki yazımız olan SirinSohbet başlıklı konumuzda Chat, mobilchat ve Sirinsohbet hakkında bilgiler verilmektedir.

#(şehir)#Ahangaran#Ahangaran İlçesi#Ahunbabayev#Akaltın#Akaltın İlçesi#Akderya İlçesi#Akkorgan#Akkorgan İlçesi#Akmangit#Aktaş#Alat#Alat İlçesi#Almalık#Altıarık#Altıarık İlçesi#Altıngöl#Altıngöl İlçesi#Altınsay İlçesi#Andican#Andican İlçesi#Andican ili#Angor#Angor İlçesi#Angren#Arnasay İlçesi#Asaka İlçesi#Bağdad#Bağdad İlçesi#Bağot#Bağot İlçesi#Bahmal İlçesi#Balandçağır#Balıkçı#Balıkçı İlçesi#Bandıhan#Bandıhan İlçesi#Bayavut#Bayavut İlçesi#Baysun#Baysun İlçesi#Bekabad#Bekabad İlçesi#Beruni#Beşarık#Beşarık İlçesi#Beşkent#Beşrabat#Bostan#Bostanlık İlçesi#Boz#Boz İlçesi#Buhara İlçesi#Buka#Buka İlçesi#Bulakbaşı#Bulakbaşı İlçesi#Bulungur#Bulungur İlçesi#Buvayda İlçesi#Calakuduk İlçesi#Camaşoy#Cambay#Cambay İlçesi#Candar#Candar İlçesi#Carkorgan#Carkorgan İlçesi#Cizzak#Cizzak İlçesi#cuma#Dangara#Dangara İlçesi#Dardoq#Dehkanabad#Dehkanabad İlçesi#Denau#Denau İlçesi#Dörtgöl#Dostabad#dostluk#Dostluk İlçesi#Fariş İlçesi#Fergana İlçesi#Furkat İlçesi#Gagarin#Galaasiya#Galipler#Gallaaral#Gallaaral İlçesi#Gazalkent#Gicduvan#Gicduvan İlçesi#Gülabad#Gülistan#Gulistan İlçesi#Gürlen#Gürlen İlçesi#Güzar#Güzar İlçesi#Hakkulabad#Halkabad#Hanabad#Hanka#Hanka İlçesi#Hatırçı İlçesi#Havas#Havas İlçesi#Hazarasp#Hazarasp İlçesi#Hive İlçesi#Hocaabad#Hocaabad İlçesi#Hocayli#Hokand#Kağan#Kağan İlçesi#Kahraman#Kamaşı#Kamaşı İlçesi#Kanimeh#Kanimeh İlçesi#Kanlıgöl#Karagöl#Karagöl İlçesi#Karakalpakistan#Karaozak#Karaşina#Karasu#Karaulpazar#Karaulpazar İlçesi#Karavul#Karluk#Karmana#Karmana İlçesi#Karşi İlçesi#Karşı#Kasan#Kasan İlçesi#Kasansay#Kasansay İlçesi#Kasbi İlçesi#Kattakorgan İlçesi#Kattakurgan#Kegeyli#Keles#kitap#Kitap İlçesi#Kıbray#Kıbray İlçesi#Kızıltepe#Kızıltepe İlçesi#Kızırık İlçesi#Konurat#Korgantepe#Korgantepe İlçesi#Koşköpür#Koşköpür İlçesi#Koşrabat#Koşrabat İlçesi#Koştepe İlçesi#Koyiçırçık İlçesi#Kumkorgan#Kumkorgan İlçesi#Kuva#Kuva İlçesi#Küyganyar#Langar#Layiş#Mangit#Margilan#Mehnatabad İlçesi#Merhamet#Merhamet İlçesi#Mingbulak İlçesi#Mirişkar İlçesi#Mirzaabad İlçesi#Mirzaçöl İlçesi#Mubarek#Mubarek İlçesi#Muğlan#Muzrabat İlçesi#Narın İlçesi#Narpay İlçesi#Navbahar#Navbahar İlçesi#Nemengan#Nemengan İlçesi#Nevruz#Nişan İlçesi#Nukus#Nürabad#Nürabad İlçesi#Nürata#Nürata İlçesi#Ortaçırçık İlçesi#özbekistan#özbekistan chat#özbekistan chat siteleri#özbekistan dul sohbet#özbekistan evli sohbet#özbekistan itiraf#özbekistan kızlarla sohbet#özbekistan mobil sohbet#özbekistan sevgili#özbekistan sohbet#özbekistan sohbet odaları#özbekistan telefon sohbet#özbekistan türkçe radyo dinle#özbekistan türkçe sohbet#Pahtaabad#Pahtaabad İlçesi#Pahtaçı İlçesi#Pahtakar#Pahtakar İlçesi#Sirderya

Yorum Yaz

* Ücretsiz Mesajlaşmak İçin Sohbete Bağlan